Klimatyzator samochodowy traci 75 proc. swej wydajności chłodzenia powietrza, gdy w układzie krąży połowa wymaganej przez konstruktora ilości czynnika chłodniczego. W ciągu jednego roku poprzez przewody i złącza z układu ubywa ok. 10 do 15 proc. czynnika. Oznacza to, że już po trzech latach zdolność do schładzania wnętrza samochodu ulega drastycznemu ograniczeniu. Ponadto czynnik krążący w układzie klimatyzacji jest także nośnikiem oleju smarującego sprężarkę. Kompresor wymaga obecności tego oleju, bez niego nie jest smarowany. Jeśli w układzie jest za mało czynnika, do kompresora dociera zbyt mało oleju. Może to doprowadzić do kompletnego zatarcia sprężarki, w konsekwencji konieczna będzie jej wymiana lub gruntowna naprawa. Taka naprawa zwykle pociąga za sobą wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Można takiej ewentualności uniknąć, poddając układ klimatyzacji corocznemu przeglądowi. Ponadto czynnik chłodniczy absorbuje wilgoć z powietrza atmosferycznego poprzez materiał, z którego wykonane są elastyczne przewody połączeniowe. Część wilgoci zatrzymuje i odfiltrowuje filtr-osuszacz, ale jego możliwości wyczerpują się definitywnie po dwóch latach pracy. Jeśli filtr-osuszacz nie jest regularnie wymieniany, wysoka zawartość wody doprowadzi do korozji wszystkich elementów układu. Następstwem będzie przyspieszone zużycie i mechaniczne uszkodzenia części układu. Gdy w układzie klimatyzacji krąży zawilgocony czynnik chłodniczy zawór rozprężny może ulec zalodzeniu, co całkowicie blokuje działanie klimatyzatora, a w dalszej kolejności prowadzi do zniszczenia skraplacza i sprężarki.

Regularna wymiana filtra-osuszacza pozwala uniknąć wysokich kosztów napraw.

- Dlaczego trzeba regularnie dezynfekować układ klimatyzacji?

• Bakterie, grzyby i inne drobnoustroje osadzające się na parowniku powodują powstawanie niemiłych woni i mogą wywołać reakcje alergiczne pasażerów samochodu.

Parownik jest zamontowany pod deską rozdzielczą i zintegrowany z systemem wentylacji wnętrza pojazdu. Osadzająca się na jego powierzchni wilgoć ze schładzanego powietrza i brak światła stanowią idealne warunki do rozwoju bakterii, grzybów i innych mikroorganizmów. Docierają one do parownika wraz z kurzem z zasysanego powietrza i osiadają na blaszkach radiatora parownika, skąd poprzez system wentylacji docierają do kabiny. U wielu ludzi grzyby i drobnoustroje powodują kichanie, łzawienie, kaszel lub inne dokuczliwe reakcje alergiczne. Ponadto gnijące w wilgoci mikroorganizmy wywołują niemiłą, stęchłą woń.

Regularna dezynfekcja parownika niszczy zarodniki grzybów, bakterie i drobnoustroje. Jeśli jest przeprowadzona prawidłowo, nie wywołuje żadnych szkodliwych następstw.


- Dlaczego konieczna jest wymiana filtra kabinowego raz do roku lub co 15 tyś. km?

• Regularna wymiana filtra jest konieczna, ponieważ w miarę osadzania się zanieczyszczeń w jego warstwie filtrującej do kabiny wpada coraz mniej powietrza.
• Zablokowany filtr kabinowy może doprowadzić do uszkodzenia silnika dmuchawy układu wentylacji.
• Zaparowane szyby to często skutek zmniejszonej przez zanieczyszczenia przepustowości filtra.
• Zanieczyszczenie filtra mogą być przyczyną nieprzyjemnego zapachu wewnątrz pojazdu.

Filtr kabinowy jest zwykle wykonany z materiału włóknistego o odpowiednio dobranej przepustowości powietrza, który zatrzymuje kurz, zanieczyszczenia i pyłki z powietrza. Jeśli filtr ma dodatkową warstwę z aktywnym węglem, odfiltrowaniu ulegają także szkodliwe gazy jak węglowodory i ozon. Biorąc pod uwagę, że w ciągu godziny przez filtr przepływa do 300 m3 powietrza, można łatwo zrozumieć, dlaczego już po roku lub 15 tyś. km przebiegu filtr osiąga „punkt saturacyjny", czyli zmniejszenie przepustowości o 75% w stosunku do nowego wkładu. Jeśli w tym momencie nie wymieni się filtra, nastąpi zablokowanie dopływu powietrza z zewnątrz do kabiny pojazdu.

- Dlaczego trzeba wymieniać filtr-osuszacz?

• Filtr-osuszacz usuwa z układu klimatyzacji wilgoć oraz cząsteczki stałe, zabezpieczając sprężarkę i zawór rozprężny przed zniszczeniem i gwarantując optymalną wydajność chłodzenia.

Część wilgoci z układu klimatyzacji jest wychwytywana przez filtr-osuszacz, który w systemach z dyszą rozprężną zamiast zaworu jest nazywany „akumulatorem". Element ten osiąga „punkt saturacji" po ok. dwóch latach działania. Jeśli filtr-osuszacz nie jest wymieniany regularnie, rosnąca zawartość wody w układzie doprowadzi do korozji wszystkich jego elementów. W następstwie tego procesu może dojść do znacznie zwiększonego zużycia układu i jego elementów.

- Co ma wspólnego klimatyzacja z bezpieczeństwem jazdy?

• Szybkie zmęczenie przy upałach
• Spadek zdolności koncentracji
• Wydłużenie czasu reakcji
• Zwiększenie ryzyka wypadku

Naukowe badania potwierdzają, że wraz ze wzrostem temperatury obniża się zdolność koncentracji, a organizm ludzki szybciej się męczy. Jednocześnie wydłuża się czas reakcji. To z kolei podnosi znacznie ryzyko wypadku. Klimatyzacja w samochodzie schładza wnętrze do przyjemnej temperatury, osuszając jednocześnie powietrze. Pasażerowie czują się dobrze. Dzięki temu szybkość reakcji i zdolność do koncentracji kierowcy zostaje zachowana przez dłuższy czas.

- Co się dzieje podczas kontroli układu klimatyzacji?

• Wypompowywany, oczyszczany i magazynowany jest czynnik chłodniczy
• Wymieniany jest filtr-osuszacz (co dwa lata)
• Układ jest przedmuchiwany ( kiedy został otwarty lub jest wymieniana część układu) suchym azotem pod wysokim ciśnieniem, dla usunięcia zanieczyszczeń stałych i wilgoci
• Przeprowadzany jest wzrokowy przegląd wszystkich elementów, sprawdza się złącza, przyłącza i elementy ruchome, a także okablowanie i podzespoły sterowania i obsługi
• Układ jest ponownie napełniany odpowiednią dla danej konstrukcji ilością czynnika chłodniczego
• Sprawdzony i wymieniony (co rok lub 15 tyś. km) zostaje filtr kabinowy
• Przeprowadza się test działania i kontrolę szczelności całego układu
• Dokumentuje się wyniki wykonanych prac (więcej szczegółów znajdziecie w „Liście kontrolnej klimatyzacji")

- Skąd się bierze zapach stęchlizny w kabinie samochodu?

• Przyczyną może być stary filtr kabinowy i/lub zanieczyszczony parownik.

Z biegiem czasu cząsteczki kurzu zatrzymane przez filtr wchodzą w reakcję z wilgocią z powietrza. Kiedy filtr jest zbyt stary może to prowadzić do powstawania przykrego zapachu. Bakterie, grzyby i inne mikroorganizmy osadzające się i gnijące na parowniku powodują powstanie zapachu stęchlizny oraz wywołują reakcje alergiczne u pasażerów.

Regularna wymiana filtrów i regularna dezynfekcja parownika eliminują ten problem, a przede wszystkim zapobiegają jego występowaniu.

- Dlaczego zaparowują szyby? Czy można temu zapobiec?

• Parowanie szyb to nic innego niż osadzanie się na nich wilgoci z powietrza. Pomocne może tu być odpowiednie użycie klimatyzacji.

W chłodne i wilgotne dni powietrze zawiera dużo wilgoci, a pasażerowie wsiadający do samochodu wnoszą do niego jej jeszcze więcej na ubraniu i butach. Dodatkowo efekt ten jest pogłębiany przez oddychanie. Na szybach osadza się także woda parująca z mokrych dywaników. System klimatyzacji wysusza powietrze w kabinie, szybko oczyszczając szyby. Osuszanie można znacznie przyspieszyć zamykając dopływ powietrza do kabiny z zewnątrz (tryb zamkniętego obiegu powietrza).

Efektywny sposób osuszania zaparowanych szyb:

• Włączyć klimatyzację
• Skierować nawiew na szybę przednią
• Włączyć tryb zamkniętego obiegu powietrza (w niektórych samochodach jest to niemożliwe w połączeniu z nawiewem na szybę, wówczas należy przejść od razu do następnego punktu)
• Ustawić dmuchawę i ogrzewanie na maksimum

Po krótkim czasie należy wyłączyć zamknięty obieg powietrza, a dmuchawę ustawić na mniejszą intensywność.

- Dlaczego tak ważne jest, by używać klimatyzacji nie tylko w lecie?

• Aby szybciej osuszyć zaparowane szyby
• Aby poprawić atmosferę w kabinie
• Aby się upewnić, że układ jest ciągle sprawny

Zaparowane okna to zmniejszona widoczność i ryzyko związane z bezpieczeństwem jazdy. Kiedy włączone jest razem ogrzewanie i klimatyzacja, powietrze ulega nie tylko podgrzaniu, ale i wysuszeniu (więcej szczegółów w sekcji „Dlaczego zaparowują szyby?"). Dzięki temu szybko przywracana jest pełna przejrzystość szyb i atmosfera w kabinie jest zdrowsza.

Aby upewnić się, że w układzie klimatyzacji znajduje się wystarczająca ilość oleju, oraz że uszczelki zachowują swoje parametry, układ klimatyzacji musi być włączany przynajmniej na kilka minut tygodniowo także w zimie. Dzięki temu kierowca ma pewność, że klimatyzacja jest sprawna i przygotowana do intensywnej eksploatacji, gdy nadejdą ciepłe dni.

- W jaki sposób używać klimatyzacji, by było to najbardziej efektywne?

W lecie:

• Parkować w cieniu
• Pozostawić przez chwilę otwarte drzwi przed rozpoczęciem podróży
• Na początku podróży ustawić chłodzenie i dmuchawę na maksimum
• Przez kilka pierwszych minut jechać z otwartymi oknami/szyber-dachem
• Nie dopuszczać do obniżenia temperatury w kabinie poniżej 22 st. C

O ile to możliwe, parkuj swój samochód w słoneczne dni w cieniu. Inaczej temperatura w jego wnętrzu może przekroczyć 60 st. C. Aby się pozbyć zastałego gorącego powietrza z kabiny, pozostaw przez chwilę otwarte drzwi przed rozpoczęciem podróży. Aby we wnętrzu jak najszybciej zrobiło się przyjemnie chłodno, zalecane jest ustawienie klimatyzacji i wentylacji na maksimum. Nawiew nie musi być skierowany bezpośrednio na pasażerów. Krótkie wykorzystanie trybu zamkniętego obiegu powietrza przyspiesza schładzanie. Otwarcie okien i szyberdachu przez pierwszych kilka minut jazdy daje efekt znacznie szybszej wymiany powietrza, a więc i szybszego schłodzenia kabiny. Należy unikać przeciągów. Ze względów zdrowotnych temperatura we wnętrzu pojazdu nie powinna być obniżana poniżej 22 st. C lub o więcej niż 7 st. C w stosunku do temperatury otoczenia.


W zimie:

• Włączyć klimatyzację
• Skierować nawiew na przednią szybę
• Włączyć tryb zamkniętego obiegu powietrza (w niektórych pojazdach jest to niemożliwe wraz z nawiewem na szybę, należy wtedy przejść do kolejnego punktu)
• Nastawić dmuchawę i ogrzewanie na maksimum

Aby samochód się wysuszył i nagrzał, a okna odparował zalecane jest przed rozpoczęciem podróży włączenie klimatyzacji i skierowanie nawiewu na przednią szybę. Aby zapobiec wpadaniu do środka wilgotnego powietrza, od czasu do czas na chwilę można włączać tryb zamkniętego obiegu powietrza Zaleca się ustawienie dmuchawy i ogrzewania na maksimum Tryb zamkniętego obiegu powietrza musi być wyłączony krótkim czasie pracy.

W większości przypadków można przełączyć nastawy na poziom średni, gdy tylko odparują okna. Można wówczas wyłączyć klimatyzację.

Uwaga: samochody niektórych producentów automatyczni odłączają układ klimatyzacji, gdy temperatura zewnętrzna spadnie poniżej +4 st. C. W niektórych samochodach niemożliwe je jednoczesne włączenie klimatyzacji, nawiewu na przednią szyb i zamkniętego obiegu powietrza.